Articolo 163 Codice Penale

(R.D. 19 ottobre 1930, n. 1398)

Sospensione condizionale della pena

Dispositivo

Note

(1) L’articolo in esame è stato profondamente modificato dall’art. 1, comma 1, lett. a), della . legge 1 giugno 2004, n. 145. Nello specifico, tale intervento legislativo ha modificato i primi tre commi inserendovi l'ultimo periodo, nonché ha aggiunto il quarto commain toto.

(2) Viene qui richiamo l'istituto dellasospensione condizionale della pena. Si tratta di una causa estintiva del reato, cosiddettasui generis, in quanto determina una sospensione integrale, ma provvisoria dell'esecuzione della pena. Questa può poi risolversi alternativamente nell'estinzione del reato e della pena oppure nella revoca del beneficio concesso, nei casi in cui non vi è stato adempimento degli obblighi imposti o nelle ipotesi di reiterazione dell'attività criminale. Ovviamente il beneficio della sospensione condizionale della pena richiede come presupposto necessario che la pena debba essere ancora, in tutto o in parte, da espiare, diversamente l'eventuale concessione del beneficio deve considerarsi illegittima, e che sia disposta dal giudice. Deve quindi intendersi che il potere di applicazione di tale beneficio è rimesso ad una sua valutazione discrezionale, che deve tenere conto sia del ravvedimento dell'imputato condannato, che della gravità del reato.

(3) Comma modificato dal D. Lgs. 10 ottobre 2022 n. 150 (c.d. "Riforma Cartabia").

Massime giurisprudenziali (194)

1Cass. pen. n. 38774/2025

2Cass. pen. n. 32030/2025

3Cass. pen. n. 17675/2025

4Cass. pen. n. 22071/2025

5Cass. pen. n. 20016/2025

6Cass. pen. n. 19307/2025

7Cass. pen. n. 15143/2025

8Cass. pen. n. 14013/2025

9Cass. pen. n. 45583/2024

10Cass. pen. n. 44340/2024

11Cass. pen. n. 44358/2024

12Cass. pen. n. 40888/2024

13Cass. pen. n. 2223/2024

14Cass. pen. n. 42640/2024

15Cass. pen. n. 40503/2024

16Cass. pen. n. 37160/2024

17Cass. pen. n. 37899/2024

18Cass. pen. n. 36555/2024

19Cass. pen. n. 37889/2024

20Cass. pen. n. 28727/2024

21Cass. pen. n. 26557/2024

22Cass. pen. n. 27151/2024

23Cass. pen. n. 39711/2024

24Cass. pen. n. 36460/2024

25Cass. pen. n. 29643/2024

26Cass. pen. n. 20317/2024

27Cass. pen. n. 17493/2024

28Cass. pen. n. 34361/2024

29Cass. pen. n. 11838/2024

30Cass. pen. n. 17974/2024

31Cass. pen. n. 5494/2023

32Cass. pen. n. 2591/2023

33Cass. pen. n. 1436/2023

34Cass. pen. n. 8106/2023

35Cass. pen. n. 51629/2023

36Cass. pen. n. 8367/2023

37Cass. pen. n. 50832/2023

38Cass. pen. n. 46695/2023

39Cass. pen. n. 51734/2023

40Cass. pen. n. 5352/2023

41Cass. pen. n. 44188/2023

42Cass. pen. n. 49807/2023

43Cass. pen. n. 38431/2023

44Cass. pen. n. 36378/2023

45Cass. pen. n. 39785/2023

46Cass. pen. n. 30345/2023

47Cass. pen. n. 30147/2023

48Cass. pen. n. 32939/2023

49Cass. pen. n. 26721/2023

50Cass. pen. n. 19383/2023

51Cass. pen. n. 31024/2023

52Cass. pen. n. 25529/2023

53Cass. pen. n. 11142/2023

54Cass. pen. n. 9063/2023

55Cass. pen. n. 4188/2023

56Cass. pen. n. 17515/2022

57Cass. pen. n. 201/2022

58Cass. pen. n. 37503/2022

59Cass. pen. n. 24999/2022

60Cass. pen. n. 32803/2022

61Cass. pen. n. 23400/2022

62Cass. pen. n. 46157/2021

63Cass. pen. n. 214/2021

64Cass. pen. n. 46959/2021

65Cass. pen. n. 465/2021

66Cass. pen. n. 37860/2021

67Cass. pen. n. 3137/2021

68Cass. pen. n. 34606/2021

69Cass. pen. n. 32963/2021

70Cass. pen. n. 22233/2021

71Cass. pen. n. 17384/2021

72Cass. pen. n. 36783/2020

73Cass. pen. n. 34754/2020

74Cass. pen. n. 5232/2020

75Cass. pen. n. 845/2020

76Cass. pen. n. 31091/2020

77Cass. pen. n. 30080/2020

78Cass. pen. n. 37631/2020

79Cass. pen. n. 31861/2020

80Cass. pen. n. 21547/2020

81Cass. pen. n. 13990/2020

82Cass. pen. n. 15720/2020

83Cass. pen. n. 11682/2020

84Cass. pen. n. 11992/2020

85Cass. pen. n. 12789/2020

86Cass. pen. n. 5357/2020

87Cass. pen. n. 3746/2020

88Cass. pen. n. 41291/2019

89Cass. pen. n. 22078/2019

90Cass. pen. n. 27297/2019

91Cass. pen. n. 17797/2019

92Cass. pen. n. 29924/2019

93Cass. pen. n. 20506/2019

94Cass. pen. n. 54095/2017

95Cass. pen. n. 52040/2017

96Cass. pen. n. 50028/2017

97Cass. pen. n. 28690/2017

98Cass. pen. n. 18712/2017

99Cass. pen. n. 12433/2017

100Cass. pen. n. 48580/2016

101Cass. pen. n. 48569/2016

102Cass. pen. n. 42822/2016

103Cass. pen. n. 26811/2016

104Cass. pen. n. 23192/2016

105Cass. pen. n. 35845/2015

106Cass. pen. n. 2787/2015

107Cass. pen. n. 45251/2014

108Cass. pen. n. 43773/2014

109Cass. pen. n. 33020/2014

110Cass. pen. n. 19949/2014

111Cass. pen. n. 11104/2014

112Cass. pen. n. 1513/2014

113Cass. pen. n. 1136/2014

114Cass. pen. n. 45292/2013

115Cass. pen. n. 42109/2013

116Cass. pen. n. 30729/2013

117Cass. pen. n. 16184/2013

118Cass. pen. n. 14755/2013

119Cass. pen. n. 23240/2011

120Cass. pen. n. 16430/2011

121Cass. pen. n. 9455/2011

122Cass. pen. n. 24854/2010

123Cass. pen. n. 22661/2010

124Cass. pen. n. 8222/2010

125Cass. pen. n. 31259/2009

126Cass. pen. n. 12855/2009

127Cass. pen. n. 39499/2008

128Cass. pen. n. 36663/2008

129Cass. pen. n. 9228/2008

130Cass. pen. n. 6603/2008

131Cass. pen. n. 5579/2008

132Cass. pen. n. 8050/2007

133Cass. pen. n. 22882/2006

134Cass. pen. n. 17480/2006

135Cass. pen. n. 7225/2006

136Cass. pen. n. 36830/2005

137Cass. pen. n. 46965/2004

138Cass. pen. n. 46793/2004

139Cass. pen. n. 46236/2004

140Cass. pen. n. 41702/2004

141Cass. pen. n. 21730/2004

142Cass. pen. n. 14928/2004

143Cass. pen. n. 6074/2004

144Cass. pen. n. 47698/2003

145Cass. pen. n. 25201/2003

146Cass. pen. n. 18172/2003

147Cass. pen. n. 35176/2001

148Cass. pen. n. 33933/2001

149Cass. pen. n. 19190/2001

150Cass. pen. n. 16837/2001

151Cass. pen. n. 1477/2001

152Cass. pen. n. 12279/2000

153Cass. pen. n. 10295/2000

154Cass. pen. n. 2891/2000

155Cass. pen. n. 4954/2000

156Cass. pen. n. 6907/2000

157Cass. pen. n. 13055/1999

158Cass. pen. n. 2294/1999

159Cass. pen. n. 10791/1999

160Cass. pen. n. 1512/1999

161Cass. pen. n. 1039/1999

162Cass. pen. n. 369/1999

163Cass. pen. n. 357/1999

164Cass. pen. n. 4838/1998

165Cass. pen. n. 2347/1998

166Cass. pen. n. 5475/1998

167Cass. pen. n. 6112/1997

168Cass. pen. n. 953/1997

169Cass. pen. n. 714/1997

170Cass. pen. n. 913/1996

171Cass. pen. n. 907/1995

172Cass. pen. n. 102/1995

173Cass. pen. n. 306/1995

174Cass. pen. n. 4709/1995

175Cass. pen. n. 10378/1994

176Cass. pen. n. 9915/1994

177Cass. pen. n. 995/1994

178Cass. pen. n. 6728/1994

179Cass. pen. n. 6563/1994

180Cass. pen. n. 3816/1994

181Cass. pen. n. 3937/1993

182Cass. pen. n. 4827/1993

183Cass. pen. n. 8475/1993

184Cass. pen. n. 3619/1993

185Cass. pen. n. 1834/1993

186Cass. pen. n. 4675/1993

187Cass. pen. n. 11748/1992

188Cass. pen. n. 4495/1992

189Cass. pen. n. 2985/1992

190Cass. pen. n. 1806/1992

191Cass. pen. n. 3999/1991

192Cass. pen. n. 8721/1991

193Cass. pen. n. 15917/1990

194Cass. pen. n. 9967/1984