Articolo 575 Codice Penale

(R.D. 19 ottobre 1930, n. 1398)

Omicidio

Dispositivo

Note

(1) Si tratta di un reato a forma libera, quindi che può essere commesso attraverso differenti modalità. Ciò porta a considerare che può realizzarsi omicidio anche per omissione, qualora preesista a carico dell'agente un obbligo giuridico di impedire l'evento come ad esempio nel caso in cui un madre lascia il figlio neonato morire di stenti. Si ricordi poi la particolare categoria degli omicidi cosiddetti indiretti, che si realizzano qualora il soggetto attivo causi intenzionalmente la morte attraverso una condotta che in realtà integrerebbe n altro reato, come nel caso di contagio da malattie letali.

(2) Si ricordi che si parla di uomo a partire dal distacco del feto dall'utero materno, anche se non è avvenuta l'espulsione definitiva dal corpo della madre. no rilevano ovviamente e condizioni di corpo, di mente, la nazionalità o la razza della vittima, ma solamente che sia vivo, diversamente infatti il reato sarebbe altrimenti impossibile (v. art. 49). Ciò non significa che si richieda anche la vitalità ovvero che il soggetto sia in grado di vivere a lungo, viene infatti considerato responsabile di omicidio anche chi cagiona la morte di un uomo agonizzante.

(3) Si rimanda ad altre fattispecie qualora il soggetto passivo ricopra una particolare posizione, come ad esempio all'omicidio del Presidente della Repubblica ex art. 276, a quello di un Capo di Stato estero ex art. 295 e a quello del Comandante di una nave da parte di un membro dell'equipaggio degli artt. 1150 o 1151 del codice della navigazione.

Massime giurisprudenziali (125)

1Cass. pen. n. 11985/2025

2Cass. pen. n. 37855/2024

3Cass. pen. n. 16318/2024

4Cass. pen. n. 4858/2023

5Cass. pen. n. 51381/2023

6Cass. pen. n. 39688/2023

7Cass. pen. n. 47354/2023

8Cass. pen. n. 20601/2023

9Cass. pen. n. 16054/2023

10Cass. pen. n. 25964/2023

11Cass. pen. n. 22711/2023

12Cass. pen. n. 48944/2022

13Cass. pen. n. 37825/2022

14Cass. pen. n. 34021/2022

15Cass. pen. n. 28567/2022

16Cass. pen. n. 24173/2022

17Cass. pen. n. 29611/2022

18Cass. pen. n. 14560/2021

19Cass. pen. n. 9395/2021

20Cass. pen. n. 43693/2021

21Cass. pen. n. 37272/2021

22Cass. pen. n. 27905/2021

23Cass. pen. n. 25272/2021

24Cass. pen. n. 20851/2021

25Cass. pen. n. 7557/2021

26Cass. pen. n. 17091/2021

27Cass. pen. n. 12045/2020

28Cass. pen. n. 34853/2020

29Cass. pen. n. 34983/2020

30Cass. pen. n. 15669/2020

31Cass. pen. n. 21794/2020

32Cass. pen. n. 12309/2020

33Cass. pen. n. 11946/2020

34Cass. pen. n. 27539/2019

35Cass. pen. n. 11928/2019

36Cass. pen. n. 725/2014

37Cass. pen. n. 43367/2011

38Cass. pen. n. 30466/2011

39Cass. pen. n. 21195/2011

40Cass. pen. n. 713/2011

41Cass. pen. n. 37516/2010

42Cass. pen. n. 31695/2010

43Cass. pen. n. 24808/2010

44Cass. pen. n. 35174/2009

45Cass. pen. n. 26715/2009

46Cass. pen. n. 42990/2008

47Cass. pen. n. 2112/2008

48Cass. pen. n. 42749/2007

49Cass. pen. n. 28175/2007

50Cass. pen. n. 631/2007

51Cass. pen. n. 5436/2005

52Cass. pen. n. 46945/2004

53Cass. pen. n. 40550/2004

54Cass. pen. n. 25040/2004

55Cass. pen. n. 9607/2004

56Cass. pen. n. 45276/2003

57Cass. pen. n. 19897/2003

58Cass. pen. n. 16976/2003

59Cass. pen. n. 16578/2003

60Cass. pen. n. 30425/2001

61Cass. pen. n. 25239/2001

62Cass. pen. n. 25221/2001

63Cass. pen. n. 9541/2000

64Cass. pen. n. 3185/2000

65Cass. pen. n. 6514/1998

66Cass. pen. n. 2608/1998

67Cass. pen. n. 2587/1998

68Cass. pen. n. 9949/1997

69Cass. pen. n. 5389/1997

70Cass. pen. n. 5129/1997

71Cass. pen. n. 3571/1996

72Cass. pen. n. 3277/1996

73Cass. pen. n. 567/1996

74Cass. pen. n. 7321/1995

75Cass. pen. n. 3624/1995

76Cass. pen. n. 3790/1994

77Cass. pen. n. 3783/1994

78Cass. pen. n. 3766/1994

79Cass. pen. n. 2594/1994

80Cass. pen. n. 758/1994

81Cass. pen. n. 748/1994

82Cass. pen. n. 10331/1993

83Cass. pen. n. 7756/1993

84Cass. pen. n. 7574/1993

85Cass. pen. n. 7249/1993

86Cass. pen. n. 7122/1993

87Cass. pen. n. 5347/1993

88Cass. pen. n. 4956/1993

89Cass. pen. n. 2381/1993

90Cass. pen. n. 710/1993

91Cass. pen. n. 6906/1992

92Cass. pen. n. 6224/1992

93Cass. pen. n. 3207/1992

94Cass. pen. n. 1172/1992

95Cass. pen. n. 11766/1991

96Cass. pen. n. 8480/1991

97Cass. pen. n. 3493/1991

98Cass. pen. n. 6396/1990

99Cass. pen. n. 2509/1990

100Cass. pen. n. 11453/1988

101Cass. pen. n. 10528/1988

102Cass. pen. n. 8437/1988

103Cass. pen. n. 7906/1988

104Cass. pen. n. 5966/1988

105Cass. pen. n. 5265/1988

106Cass. pen. n. 1950/1988

107Cass. pen. n. 761/1988

108Cass. pen. n. 5182/1987

109Cass. pen. n. 1209/1987

110Cass. pen. n. 4958/1986

111Cass. pen. n. 9389/1985

112Cass. pen. n. 4845/1985

113Cass. pen. n. 667/1984

114Cass. pen. n. 9288/1983

115Cass. pen. n. 5276/1983

116Cass. pen. n. 4495/1983

117Cass. pen. n. 2073/1983

118Cass. pen. n. 968/1983

119Cass. pen. n. 10693/1982

120Cass. pen. n. 8588/1982

121Cass. pen. n. 5836/1982

122Cass. pen. n. 10994/1981

123Cass. pen. n. 7609/1981

124Cass. pen. n. 4805/1980

125Cass. pen. n. 758/1969