Articolo 1228 Codice Civile

(R.D. 16 marzo 1942, n. 262)

Responsabilità per fatto degli ausiliari

Dispositivo

Note

(1) Analoga previsione si trova nell'art. 2049 del c.c.per il caso di responsabilità extracontrattuale. Tuttavia, mentre quest'ultima norma utilizza l'espressione "domestici e commessi", la norma in commento si riferisce ai "terzi". Pertanto, si può ritenere che nell'illecito contrattuale il debitore risponde dell'opera prestata da qualsiasi terzo, mentre in quello aquiliano è necessario un vincolo di effettiva subordinazione.

(2) Mentre il comportamento dei terzi deve essere doloso o quantomeno colposo, il debitore risponde della condotta di questi per il solo fatto di essersi avvalso della loro opera.

Massime giurisprudenziali (41)

1Cass. civ. n. 23061/2025

2Cass. civ. n. 19455/2025

3Cass. civ. n. 16378/2025

4Cass. civ. n. 11290/2025

5Cass. civ. n. 11241/2025

6Cass. civ. n. 8163/2025

7Cass. civ. n. 5673/2025

8Cass. civ. n. 31863/2024

9Cass. civ. n. 26293/2024

10Cass. civ. n. 17892/2024

11Cass. civ. n. 15216/2024

12Cass. civ. n. 14846/2024

13Cass. civ. n. 10787/2024

14Cass. civ. n. 7074/2024

15Cass. civ. n. 2857/2024

16Cass. civ. n. 34516/2023

17Cass. civ. n. 31345/2023

18Cass. civ. n. 16272/2023

19Cass. civ. n. 14757/2023

20Cass. civ. n. 7922/2023

21Cass. civ. n. 6727/2023

22Cass. civ. n. 1417/2023

23Cass. civ. n. 26811/2022

24Cass. civ. n. 29001/2021

25Cass. civ. n. 21404/2021

26Cass. civ. n. 10348/2021

27Cass. civ. n. 9866/2021

28Cass. civ. n. 1043/2019

29Cass. civ. n. 3292/2018

30Cass. civ. n. 1581/2018

31Cass. civ. n. 21850/2017

32Cass. civ. n. 2964/2015

33Cass. civ. n. 25251/2011

34Cass. civ. n. 6053/2010

35Cass. civ. n. 10297/2004

36Cass. civ. n. 18299/2003

37Cass. civ. n. 5329/2003

38Cass. civ. n. 5150/1995

39Cass. civ. n. 185/1976

40Cass. civ. n. 1967/1975

41Cass. civ. n. 231/1973