Articolo 2729 Codice Civile

(R.D. 16 marzo 1942, n. 262)

Presunzioni semplici

Dispositivo

Note

(1) L'orientamento giurisprudenziale prevalente ha stabilito che il giudice può far discendere il proprio convincimento esclusivamente da presunzioni semplici e può addirittura fondarlo su un'unica presunzione di tale tipologia, anche contrastante con eventuali altri elementi acquisiti nel corso del procedimento. Il prudente apprezzamento del giudice deve però ritenere dimostrato il fatto solo se gli indizi presunti sono "gravi precisi e concordanti", tali da dichiarare non attendibili i suddetti altri elementi ulteriori, cosicché la prova per presunzione semplice diverrà allora una prova completa, dotata del medesimo valore probatorio degli altri espedienti e prevalente nel convincimento del giudice.

(2) Il legislatore sancisce espressamente che le stesse limitazioni prescritteex legeper la prova testimoniale debbano essere analogicamente estese alle ipotesi di prova per presunzioni semplici.

Massime giurisprudenziali (122)

1Cass. civ. n. 4715/2026

2Cass. civ. n. 30425/2025

3Cass. civ. n. 28764/2025

4Cass. civ. n. 28578/2025

5Cass. civ. n. 28507/2025

6Cass. civ. n. 27307/2025

7Cass. civ. n. 27043/2025

8Cass. civ. n. 26987/2025

9Cass. civ. n. 25889/2025

10Cass. civ. n. 25105/2025

11Cass. civ. n. 24798/2025

12Cass. civ. n. 24719/2025

13Cass. civ. n. 24467/2025

14Cass. civ. n. 24030/2025

15Cass. civ. n. 23763/2025

16Cass. civ. n. 23172/2025

17Cass. civ. n. 23171/2025

18Cass. civ. n. 22922/2025

19Cass. civ. n. 22695/2025

20Cass. civ. n. 22486/2025

21Cass. civ. n. 22297/2025

22Cass. civ. n. 21159/2025

23Cass. civ. n. 19993/2025

24Cass. civ. n. 19827/2025

25Cass. civ. n. 19099/2025

26Cass. civ. n. 18410/2025

27Cass. civ. n. 18097/2025

28Cass. civ. n. 17938/2025

29Cass. civ. n. 17822/2025

30Cass. civ. n. 17499/2025

31Cass. civ. n. 13631/2025

32Cass. civ. n. 12988/2025

33Cass. civ. n. 11232/2025

34Cass. civ. n. 10543/2025

35Cass. civ. n. 9713/2025

36Cass. civ. n. 8677/2025

37Cass. civ. n. 8298/2025

38Cass. civ. n. 8115/2025

39Cass. civ. n. 5622/2025

40Cass. civ. n. 1467/2025

41Cass. civ. n. 25085/2024

42Cass. civ. n. 25014/2024

43Cass. civ. n. 23154/2024

44Cass. civ. n. 22941/2024

45Cass. civ. n. 22745/2024

46Cass. civ. n. 22520/2024

47Cass. civ. n. 21926/2024

48Cass. civ. n. 21546/2024

49Cass. civ. n. 21068/2024

50Cass. civ. n. 20864/2024

51Cass. civ. n. 20707/2024

52Cass. civ. n. 19856/2024

53Cass. civ. n. 17545/2024

54Cass. civ. n. 17390/2024

55Cass. civ. n. 17366/2024

56Cass. civ. n. 17265/2024

57Cass. civ. n. 17258/2024

58Cass. civ. n. 17208/2024

59Cass. civ. n. 16963/2024

60Cass. civ. n. 16944/2024

61Cass. civ. n. 16774/2024

62Cass. civ. n. 16200/2024

63Cass. civ. n. 16091/2024

64Cass. civ. n. 15522/2024

65Cass. civ. n. 15385/2024

66Cass. civ. n. 15043/2024

67Cass. civ. n. 14788/2024

68Cass. civ. n. 12579/2024

69Cass. civ. n. 8169/2024

70Cass. civ. n. 6981/2024

71Cass. civ. n. 6800/2024

72Cass. civ. n. 5190/2024

73Cass. civ. n. 5042/2024

74Cass. civ. n. 4845/2024

75Cass. civ. n. 4514/2024

76Cass. civ. n. 3651/2024

77Cass. civ. n. 3205/2024

78Cass. civ. n. 3085/2024

79Cass. civ. n. 3035/2024

80Cass. civ. n. 36082/2023

81Cass. civ. n. 33769/2023

82Cass. civ. n. 30712/2023

83Cass. civ. n. 29936/2023

84Cass. civ. n. 27266/2023

85Cass. civ. n. 25635/2023

86Cass. civ. n. 20096/2023

87Cass. civ. n. 11263/2023

88Cass. civ. n. 9054/2022

89Cass. civ. n. 21403/2021

90Cass. civ. n. 39/2021

91Cass. civ. n. 23860/2020

92Cass. civ. n. 22184/2020

93Cass. civ. n. 20342/2020

94Cass. civ. n. 1163/2020

95Cass. civ. n. 6199/2019

96Cass. civ. n. 5484/2019

97Cass. civ. n. 3513/2019

98Cass. civ. n. 2482/2019

99Cass. civ. n. 6387/2018

100Cass. civ. n. 10973/2017

101Cass. civ. n. 5374/2017

102Cass. civ. n. 4241/2016

103Cass. civ. n. 23201/2015

104Cass. civ. n. 5787/2014

105Cass. pen. n. 8837/2014

106Cass. civ. n. 12248/2013

107Cass. civ. n. 23096/2012

108Cass. civ. n. 9108/2012

109Cass. civ. n. 26022/2011

110Cass. civ. n. 22656/2011

111Cass. civ. n. 6181/2009

112Cass. civ. n. 26331/2008

113Cass. civ. n. 17535/2008

114Cass. civ. n. 19088/2007

115Cass. civ. n. 3646/2004

116Cass. civ. n. 18719/2003

117Cass. civ. n. 15737/2003

118Cass. civ. n. 5045/2002

119Cass. civ. n. 13291/1999

120Cass. civ. n. 9782/1999

121Cass. civ. n. 4777/1998

122Cass. civ. n. 2061/1998